കരൾ മാറ്റിവെക്കൽ ശസ്ത്രക്രിയ വിജയകരമായി പൂർത്തിയാക്കുക എന്നത് ഒരു പുതിയ ജീവിതത്തിലേക്കുള്ള ആദ്യ ചുവടുവെപ്പ് മാത്രമാണ്. ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് ശേഷമുള്ള ആദ്യത്തെ ഏതാനും ആഴ്ചകൾ രോഗിയെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം അതീവ നിർണ്ണായകമാണ്. പുതിയ കരളിനെ ശരീരം സ്വീകരിക്കുന്നതും, അണുബാധകൾ ഏൽക്കാതെ സംരക്ഷിക്കുന്നതും, കൃത്യമായ മരുന്നുകളും ഭക്ഷണക്രമവും പാലിക്കുന്നതും ഈ ഘട്ടത്തിലെ പ്രധാന വെല്ലുവിളികളാണ്.
ആശുപത്രിയിലെ ഐ.സി.യു വാസം മുതൽ വീട്ടിലെത്തിയ ശേഷമുള്ള നിത്യജീവിതം വരെ ഏതൊക്കെ രീതിയിലായിരിക്കണം എന്നതിനെക്കുറിച്ച് കൃത്യമായ ധാരണയുണ്ടെങ്കിൽ ഭയമില്ലാതെ രോഗമുക്തിയിലേക്ക് നീങ്ങാൻ സാധിക്കും. ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് ശേഷം സ്വീകർത്താവ് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങളെക്കുറിച്ചും അപകടസൂചനകൾ എങ്ങനെ തിരിച്ചറിയാമെന്നും വിശദീകരിക്കുകയാണ് കോഴിക്കോട് ബേബി മെമ്മോറിയല് ആശുപത്രിയിലെ ലിവര് ട്രാന്സ്പ്ലാന്റ് കണ്സള്ട്ടന്റ് ഡോ. മുഹമ്മദ് ഫവാസ് എന്
ശസ്ത്രക്രിയക്ക് ശേഷം സ്വീകർത്താവ് അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങള്
കരള് മാറ്റിവെക്കല് ശസ്ത്രക്രിയക്ക് ശേഷം ഐ.സി.യു, വാര്ഡ് എന്നിവിടങ്ങളിലെ താമസം എങ്ങനെയായിരിക്കും എന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിവരങ്ങള് താഴെ നല്കുന്നു. ഓരോ വ്യക്തിയുടെയും ആരോഗ്യസ്ഥിതിക്കും ആശുപത്രിയിലെ രീതികള്ക്കും അനുസരിച്ച് ഇതില് മാറ്റങ്ങള് വരാം.
Read More: കരള് മാറ്റിവെക്കല് ശസ്ത്രക്രിയ:ആര്ക്ക്, എപ്പോള്?
ഐ.സി.യു-വിലെ താമസം:
സാധാരണയായി 2 മുതല് 5 ദിവസം വരെ ആണ് ഐ.സി.യുവില് കഴിയേണ്ടി വരുന്നത്. ഈ സമയത്ത് ശ്വാസഗതിയും രക്തസമ്മര്ദ്ദവും, പുതിയ കരളിന്റെ പ്രവര്ത്തനം, ശസ്ത്രക്രിയക്ക് ശേഷമുണ്ടാകാന് സാധ്യതയുള്ള പ്രത്യാഘാതങ്ങള് എന്നീ കാര്യങ്ങള് സൂക്ഷ്മമായി നിരീക്ഷിക്കും. ശാരീരികാവസ്ഥ അനുസരിച്ച് ചില രോഗികള്ക്ക് ഐ.സി.യു ദിവസങ്ങള് കൂടിയോ കുറഞ്ഞോ ഇരിക്കും.
ഐ.സി.യുവിന് ശേഷം വാര്ഡില്: ഏകദേശം 5 മുതല് 10 ദിവസം വരെ വാര്ഡില് കഴിയേണ്ടി വരും.
ഈ സമയത്ത് ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങള്: മരുന്നുകളുടെ അളവ് ക്രമീകരിക്കുക, നടത്തവും ഭക്ഷണക്രമവും പടിപടിയായി തുടങ്ങുക, ട്രാന്സ്പ്ലാന്റിന് ശേഷമുള്ള വിവരങ്ങള് രോഗിയെയും കൂട്ടിരിപ്പുകാരെയും പറഞ്ഞു മനസ്സിലാക്കുക, ലാബ് പരിശോധനാ ഫലങ്ങള് തൃപ്തികരമാണെന്ന് ഉറപ്പുവരുത്തുക.
Read More:കരൾ ദാതാവാകാൻ വേണ്ട യോഗ്യതകൾ
ആകെ വേണ്ടിവരുന്ന ആശുപത്രിവാസം: ഭൂരിഭാഗം രോഗികളും ശസ്ത്രക്രിയ കഴിഞ്ഞ് 7 മുതല് 14 ദിവസത്തിനുള്ളില് ഡിസ്ചാര്ജ് ആയി വീട്ടിലേക്ക് പോകാറുണ്ട്. എന്നാല് ചിലര്ക്ക് ആശുപത്രിയില് കൂടുതല് ദിവസത്തെ വിശ്രമം ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം.
ഡിസ്ചാര്ജിനു മുന്പ് നിങ്ങള് അറിഞ്ഞിരിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങള്: മുറിവുകളുടെ പരിചരണം, മരുന്നുകള് കഴിക്കേണ്ട സമയവും രീതിയും, ശരീരം കരളിനെ നിരസിക്കുന്നതിന്റെയോ അണുബാധയുടെയോ ലക്ഷണങ്ങള് തിരിച്ചറിയുക, എപ്പോള്, എങ്ങനെ ലാബ് പരിശോധനകള് നടത്തണം, അടിയന്തര സാഹചര്യങ്ങളില് ബന്ധപ്പെടേണ്ട നമ്പറുകള് തുടങ്ങിയവ.
ട്രാന്സ്പ്ലാന്റിന് ശേഷമുള്ള സുരക്ഷിതമായ ജീവിതം സംബന്ധിച്ച നിര്ദ്ദേശങ്ങള്:
ശാരീരിക വ്യായാമങ്ങള്: ആശുപത്രിയില് വച്ചുതന്നെ നടത്തം ആരംഭിക്കുക. ഡോക്ടറുടെ പ്രത്യേക നിര്ദ്ദേശം ലഭിക്കുന്നതു വരെ (ഏകദേശം 6-8 ആഴ്ചത്തേക്ക്) 5-7 കിലോയില് കൂടുതല് ഭാരം ഉയര്ത്തുന്നത് ഒഴിവാക്കുക. പതുക്കെ പതുക്കെ നടത്തം പോലുള്ള വ്യായാമങ്ങള് (Aerobic exercise) വര്ദ്ധിപ്പിക്കുക.
ഭക്ഷണക്രമം: ഉയര്ന്ന പ്രോട്ടീനുള്ള ഭക്ഷണം കഴിക്കുക. ശരീരത്തില് നീര്ക്കെട്ടുണ്ടെങ്കില് ഉപ്പിന്റെ അളവ് കുറയ്ക്കുക. ശരിയായ ശരീരഭാരം നിലനിര്ത്തുക. എപ്പോഴും പുതുതായി പാകം ചെയ്ത ഭക്ഷണം മാത്രം കഴിക്കുക. പകുതി വേവിച്ചതോ പച്ചയോ ആയ മാംസം, മുട്ട, സീഫുഡ് എന്നിവ ഒഴിവാക്കുക. പച്ചക്കറികളും പഴങ്ങളും നന്നായി കഴുകിയ ശേഷം മാത്രം ഉപയോഗിക്കുക. മദ്യപാനം പൂര്ണ്ണമായും ഒഴിവാക്കേണ്ടതാണ് (ഇക്കാര്യം നിങ്ങളുടെ മെഡിക്കല് ടീമുമായി സംസാരിക്കുക).
Read More: കഴുത്തുവേദനയെ പടിക്കുപുറത്താക്കാം: ശ്രദ്ധിക്കേണ്ട കാര്യങ്ങൾ
• സൂര്യപ്രകാശത്തില് നിന്നുള്ള സംരക്ഷണം
പ്രതിരോധശേഷി കുറയ്ക്കുന്ന മരുന്നുകള് ഉപയോഗിക്കുന്നതു കൊണ്ട് ചര്മ്മത്തിലെ അര്ബുദത്തിനുള്ള സാധ്യത കൂടുതലാണ്. അതിനാല് വെയിലത്തിറങ്ങുമ്പോള് സണ്സ്ക്രീന്, തൊപ്പി എന്നിവ ഉപയോഗിക്കുക. വര്ഷത്തിലൊരിക്കല് ചര്മ്മപരിശോധന നടത്തുക.
തുടര്പരിശോധനകളും ചികിത്സയും:
• ലാബ് പരിശോധനകള്: ആദ്യത്തെ ഏതാനും ആഴ്ചകളില് ഓരോ ആഴ്ചയും ഒന്നുരണ്ട് തവണ ലാബ് പരിശോധനകള് ആവശ്യമായി വരും. പിന്നീട് ഇതിന്റെ ഇടവേളകള് വര്ദ്ധിപ്പിക്കാം.
• ക്ലിനിക്ക് സന്ദര്ശനം: തുടക്കത്തില് എല്ലാ ആഴ്ചയും ഡോക്ടറെ കാണണം. സുഖം പ്രാപിക്കുന്നതിനനുസരിച്ച് സന്ദര്ശനങ്ങളുടെ എണ്ണം കുറയ്ക്കാം.
• അള്ട്രാസൗണ്ട്/സ്കാനിംഗ്: അവയവത്തെ ശരീരം തിരസ്കരിക്കുന്നുണ്ടോ എന്ന് പരിശോധിക്കാന് വേണ്ടി ലിവര് ബയോപ്സി അല്ലെങ്കില് സ്കാനിംഗ് എന്നിവ ആവശ്യമായി വന്നേക്കാം.
അടിയന്തര ലക്ഷണങ്ങള് കണ്ടാല് ഉടന് ഡോക്ടറെ വിളിക്കുക.
താഴെ പറയുന്ന ലക്ഷണങ്ങള് കണ്ടാല് ഒട്ടും വൈകാതെ നിങ്ങളുടെ മെഡിക്കല് ടീമിനെ ബന്ധപ്പെടുക:
• പനി (38°C അല്ലെങ്കില് അതില് കൂടുതല്), വിറയല്.
• പുതിയതായി കാണപ്പെടുന്ന, വഷളാകുന്ന മഞ്ഞപ്പിത്തം, കടും നിറത്തിലുള്ള മൂത്രം, വിളറിയ മലം, കഠിനമായ ചൊറിച്ചില്.
• വയറുവേദന അല്ലെങ്കില് വയര് വീര്ക്കുക, മുറിവില് ചുവപ്പ് നിറമോ പഴുപ്പോ കാണപ്പെടുക.
• തുടര്ച്ചയായ ഛര്ദ്ദി/അതിസാരം, മൂത്രത്തിന്റെ അളവ് കുറയുക, കഠിനമായ തലവേദന, ആശയക്കുഴപ്പം അല്ലെങ്കില് അപസ്മാരം.
വിജയസാധ്യതകള്:
പരിചയസമ്പത്തുള്ള ചികിത്സാ കേന്ദ്രങ്ങളില് ഇത്തരം ശസ്ത്രക്രിയകളുടെ ഫലങ്ങള് വളരെ മികച്ചതായിരിക്കും. 90% മുതല് 95% വരെ വിജയസാധ്യതയാണ് നിങ്ങളുടെ ടീം സൂചിപ്പിച്ചത് (സാധാരണയായി പല പ്രോഗ്രാമുകളിലും ഒന്നാം വര്ഷത്തെ അതിജീവനം ഇപ്രകാരമാണ് കണക്കാക്കുന്നത്). ശസ്ത്രക്രിയയ്ക്ക് മുമ്പുള്ള നിങ്ങളുടെ ആരോഗ്യം, ശസ്ത്രക്രിയയുടെ രീതി, അനുബന്ധ സങ്കീര്ണ്ണതകള്, മരുന്നുകള് കൃത്യമായി കഴിക്കുന്നത്, ജീവിതശൈലി, തുടര്പരിശോധനകള് എന്നിവയെ ആശ്രയിച്ചിരിക്കും ദീര്ഘകാലാടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള വിജയം.